Beladan Kaya'dan Günümüze Uzanan Bir Yörük Mirası
Gümüşkavak, Toros Dağları'nın eteklerinde, Antalya'nın Alanya ilçesine bağlı bir mahalledir. 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 600 nüfusa sahip olan mahallemizin ekonomisinin temelini tarım ve hayvancılık oluşturmaktadır. Dim yöresinin en kalabalık mahallesi olan Gümüşkavak, bölgedeki tüm mahallelerin ortak kullandığı ilk ve ortaokula da ev sahipliği yapmaktadır. Bu özelliğiyle yalnızca nüfus bakımından değil, eğitim ve sosyal yaşam açısından da Dim bölgesinin merkez yerleşimlerinden biri konumundadır.
Dim Vadisi'nin en köklü yerleşimlerinden biri olan Gümüşkavak'ın geçmişi Osmanlı arşiv kayıtlarında karşımıza çıkmaktadır. Osmanlı tahrir defterlerinde Beladan Kaya adıyla kayıtlı olan mahallemiz, belgelenebilen tarihiyle en az 15. yüzyılın sonlarına kadar uzanmaktadır. Yapılan araştırmalar, Beladan Kaya'nın bugün Gümüşkavak adıyla yaşamını sürdürdüğünü ortaya koymaktadır.
Osmanlı kayıtlarına göre ilk nüfus sayımlarında Beladan Kaya'da 10 resm hane, 4 bennak ve 1 mücerred olmak üzere toplam 15 vergi mükellefi kayıtlıdır. Bu sayı yaklaşık 70-80 kişilik bir nüfusa karşılık gelmektedir. Ancak arşiv kayıtları, Beladan Kaya'nın yalnızca küçük bir yerleşim yeri olmadığını, aynı zamanda bölgenin önemli üretim merkezlerinden biri olduğunu göstermektedir.
Kayıtlarda tahıl üretimi, pamuk üretimi, üzüm yetiştiriciliği, bağ ve bahçe tarımı, arıcılık ve küçükbaş hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olarak yapıldığı görülmektedir. Özellikle Toroslar'ın yüksek kesimlerinde çok sık rastlanmayan pamuk üretiminin köy ekonomisinde yer alması dikkat çekicidir. Ayrıca Osmanlı kayıtlarında köyde dört değirmenin bulunduğu belirtilmektedir. Tüm bu veriler, Beladan Kaya'nın yüzyıllar boyunca üretim gücü yüksek, ekonomik açıdan canlı ve bölgesinde önemli bir yerleşim olduğunu göstermektedir.
Yaklaşık 540 yıldır belgelerle izini sürebildiğimiz Gümüşkavak, geçmişte olduğu gibi bugün de üretmeye devam etmektedir. Osmanlı döneminde tahılı, pamuğu, üzümü ve arıcılığıyla öne çıkan mahallemiz; günümüzde başta kiraz olmak üzere çeşitli meyve ve sebze üretimiyle bölge ekonomisine katkı sağlamaktadır. Üretim kültürü, nesiller boyunca aktarılmış ve günümüze kadar canlılığını korumuştur.
Gümüşkavak aynı zamanda yayla kültürünün de önemli temsilcilerinden biridir. Yüzyıllardır sürdürülen yaylacılık geleneği, mahalle halkının yaşam biçiminin ayrılmaz bir parçası olmuştur. Son yıllarda düzenlenen Kızılova Yayla Şenlikleri ise bu kültürel mirasın yaşatılmasına ve tanıtılmasına önemli katkılar sağlamaktadır. Şenlikler sayesinde hem bölgenin kültürel değerleri gelecek nesillere aktarılmakta hem de Gümüşkavak'ın tanıtımına katkı sunulmaktadır.
Geçmişten aldığı güçle geleceğe yürüyen Gümüşkavak, yalnızca bir yerleşim yeri değil; emeğin, dayanışmanın, üretimin ve Yörük kültürünün yaşayan temsilcisidir. Beladan Kaya'dan günümüze uzanan bu hikâye, nesilden nesile aktarılan köklü bir miras olarak yaşamaya devam etmektedir.